NHỮNG VẤN ĐỀ ẢNH HƯỞNG AN NINH QUỐC GIA MỸ ĐẾN TỪ CÁC
DOANH NGHIỆP VIỄN THÔNG TRUNG QUỐC – HUAWEI VÀ ZTE

GIỚI THIỆU

Ngày 08/10/2012, Thường trực Ủy ban Tình báo Hạ viện Mỹ (sau đây gọi là Ủy ban) phát hành Báo cáo “Điều tra những vấn đề ảnh hưởng an ninh quốc gia Mỹ đến từ các doanh nghiệp viễn thông Trung Quốc – Huawei và ZTE”. Báo cáo dài 59 trang bao gồm 3 phần đề cập về các mối đe doạ an ninh quốc gia Mỹ đến từ Huawei và ZTE, mô tả lại quá trình điều tra và liệt kê những bằng chứng thu được khẳng định Huawei không hợp tác điều tra, che giấu quan hệ với chính phủ Trung Quốc, vi phạm pháp luật Mỹ và việc ZTE không cung cấp bằng chứng theo yêu cầu.

Trong những năm gần đây, hai hãng viễn thông Trung Quốc – Huawei và ZTE liên tiếp bị chỉ trích và nghi ngờ đe doạ an ninh các quốc gia thông qua các thiết bị viễn thông bán ra trên toàn cầu. Chính sự phát triển như vũ bão trên thị trường quốc tế và mối quan hệ không rõ ràng với chính quyền Bắc Kinh đã làm dấy lên những quan ngại này. Nhằm lấy lại sự tin cậy của cộng đồng quốc tế, vào tháng 02/2011, ông Ken Hu – Phó Chủ tịch Huawei – viết thư ngỏ mời chính phủ Mỹ “tiến hành một cuộc điều tra chính thức về bất cứ mối nghi ngờ nào liên quan đến Huawei để có một kết luận rõ ràng và chính xác”.

Tháng 11/2012, Ủy ban Tình báo Hạ viện Mỹ đã mở cuộc điều tra chính thức với hàng trăm giờ phỏng vấn, liên tục yêu cầu cung cấp tài liệu, đánh giá thông tin công khai và tổ chức các buổi điều trần với cả hai công ty. Kết quả là Ủy ban này không hài lòng về mức độ hợp tác và thái độ cầu thị do Huawei và ZTE không muốn đưa ra bằng chứng đầy đủ để giải quyết các quan ngại của Ủy ban, cũng không cung cấp thông tin về quan hệ chính thức hay tương tác với Chính phủ Trung Quốc. Trong quá trình điều tra, Ủy ban nhận được thông tin từ nhiều chuyên gia công nghệ, cựu nhân viên và nhân viên của Huawei tố cáo công ty này đang vi phạm luật pháp Mỹ.

Doanh nghiệp Huawei và ZTE

Theo kết quả điều tra, Ủy ban đã đưa ra 5 khuyến nghị:

1. Mỹ cần đề cao cảnh giác trước hoạt động xâm nhập thị trường của doanh nghiệp viễn thông Trung Quốc;

2. Khuyến cáo các tổ chức khu vực công của Mỹ cân nhắc mối nguy an ninh dài hạn khi hợp tác với Huawei và ZTE về thiết bị hay dịch vụ;

3. Các Ủy ban Quốc hội và các cơ quan hành pháp Mỹ cần điều tra các hoạt động cạnh tranh không lành mạnh của ngành viễn thông Trung Quốc, đặc biệt lưu ý việc Trung Quốc hỗ trợ tài chính cho các doanh nghiệp chủ chốt;

4. Các doanh nghiệp Trung Quốc cần cởi mở và minh bạch hơn, tuân thủ các quy định của Chính phủ Mỹ và tích cực hợp tác trước những yêu cầu pháp lý của Mỹ;

5. Các Ủy ban Quốc hội Mỹ cần cân nhắc hoàn thiện các quy định của pháp luật nhằm giảm thiểu rủi ro đến từ doanh nghiệp viễn thông nước ngoài có liên quan đến chính phủ hay không đủ tin cậy để tham gia xây dựng hạ tầng xung yếu của nước Mỹ.

Ngoài ra, Báo cáo còn có một phụ lục MẬT (không công bố), bổ sung sở cứ cho các quan ngại của Ủy ban về các rủi ro cho nước Mỹ. Kết luận của cuộc điều tra cho thấy, các rủi ro từ việc Huawei và ZTE cung cấp thiết bị cho hạ tầng viễn thông xung yếu của nước Mỹ có thể làm ảnh hưởng đến các lợi ích an ninh quốc gia cốt lõi của nước Mỹ.

Ngay sau khi báo cáo được công bố, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc – Hồng Lỗi đã lập tức lên tiếng phủ nhận các cáo buộc trên và cho rằng nội dung báo cáo hoàn toàn xuất phát từ động cơ chính trị. Ông Hồng Lỗi khẳng định, hai doanh nghiệp viễn thông Trung Quốc – Huawei và ZTE đã tham gia vào thị trường viễn thông quốc tế trên tinh thần tôn trọng các quy tắc kinh tế thị trường, hợp đồng hợp tác với hơn 150 quốc gia của Huawei và ZTE đã chứng minh được lợi ích kinh tế lâu dài và bền vững cho cả hai bên đối tác. Qua đó, đại diện Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã kêu gọi Quốc hội Mỹ cần loại bỏ những định kiến đối với hai doanh nghiệp, đồng thời tôn trọng sự thật về hoạt động kinh doanh hợp pháp cũng như sự độc lập trong tổ chức của hai doanh nghiệp trên. Phát ngôn viên của Bộ Thương mại Trung Quốc – Shen Danyang cũng tuyên bố rằng bản báo cáo “dựa trên sự nghi ngờ chủ quan và không chính xác” và đây là “lời buộc tội Trung Quốc một cách vô lý” dưới danh nghĩa an ninh quốc gia, cho biết vụ việc sẽ làm suy yếu sự hợp tác giữa các doanh nghiệp Mỹ-Trung.

Phản ứng trước những quan ngại của Ủy ban, nhiều nhà cung cấp dịch vụ viễn thông Mỹ ngay lập tức đã có phản ứng:

1. Nhiều nhà cung cấp dịch vụ viễn thông nghiên cứu bản báo cáo và cho rà soát hệ thống mạng để thẩm định các nguy cơ;

2. Một số hãng viễn thông dự định chọn Huawei làm nhà cung cấp thiết bị di động đã huỷ bỏ kế hoạch;

3. Cisco System – doanh nghiệp thiết bị mạng hàng đầu thế giới tuyên bố không muốn tiếp tục hợp tác với Huawei và ZTE với lý do phát hiện đối tác Trung Quốc bán thiết bị của Cisco cho Iran, vi phạm vào lệnh cấm vận của Mỹ.

Ngoài ra, chính phủ Canada mới đây cũng cho biết sẽ loại hai công ty này ra khỏi dự án xây dựng mạng thông tin bảo mật của quốc gia. Andrew MacDougall – Phát ngôn viên của Thủ tướng Canada Stephen Harper nhấn mạnh, việc ngừng hợp tác là một trường hợp ngoại lệ về an ninh quốc gia nên sẽ không vi phạm trách nhiệm thương mại quốc tế. Trên đây chỉ là một số động thái của các doanh nghiệp, tổ chức quan ngại về những tác động tiêu cực từ doanh nghiệp viễn thông Trung Quốc. Các nhà phân tích khẳng định, qua vụ việc này, ngoài Huawei và ZTE, hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp công nghệ cao khác của Trung Quốc cũng sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Chúng tôi xin giới thiệu bản dịch “Báo cáo Điều tra về Những vấn đề ảnh hưởng an ninh quốc gia Mỹ đến từ các doanh nghiệp viễn thông Trung Quốc – Huawei và ZTE” của Thường trực Ủy ban Tình báo Hạ viện Mỹ.

nguyentandung.org lược dịch (Nguồn Intelligence House)