Dự án Luật Phòng, chống khủng bố (PCKB) đã được Bộ trưởng Bộ Công an Trần Đại Quang, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình Quốc hội và nhận được đa số ý kiến tán thành của các đại biểu. Đây là vấn đề cần thiết trong giai đoạn hiện nay để đảm bảo an ninh quốc gia, an toàn cho người dân. Vấn đề là làm sao bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống pháp luật, vừa tạo cơ sở pháp lý cần thiết cho công tác PCKB trong tình hình hiện nay.

Bộ trưởng Trần Đại Quang

Yêu cầu cần thiết

Theo Bộ trưởng Bộ Công an Trần Đại Quang, thống kê chưa đầy đủ, chỉ tính từ năm 2001 đến nay, trên thế giới đã xảy ra 5.774 vụ khủng bố (KB), làm 48.173 người thiệt mạng, 86.045 người bị thương và gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng khác. Ở Việt Nam, mặc dù chưa xảy ra vụ KB nào do các tổ chức KB quốc tế gây ra, tuy nhiên, từ năm 2000 đến nay đã có 4 vụ KB do đối tượng phản động lưu vong người Việt câu kết với các đối tượng phản động, đối tượng hình sự khác trong nước thực hiện được phát hiện, điều tra, xử lý. Bên cạnh đó, Cơ quan An ninh đã phát hiện nhiều đối tượng KB quốc tế xâm nhập vào Việt Nam với các mục đích ngụy trang khác nhau, đồng thời cũng đã phát hiện một số đối tượng phản động trong nước có liên lạc, quan hệ với một số tổ chức KB, Hồi giáo cực đoan trên thế giới và khu vực Đông Nam Á để thực hiện các hoạt động có dấu hiệu liên quan tới KB. “Cơ quan An ninh cũng phát hiện hàng trăm đối tượng phản động lưu vong người Việt xâm nhập nội địa, mang theo hàng tấn thuốc nổ, vũ khí và phương tiện kỹ thuật nhằm sử dụng thực hiện KB, phá hoại” – ông Quang nhấn mạnh.

Chính phủ cũng nhận định rằng: “Do diễn biến phức tạp của tình hình an ninh thế giới, khu vực và trong nước, nguy cơ tiềm ẩn khủng bố ở Việt Nam trong thời gian tới là rất lớn. Thực tế cho thấy, các hoạt động KB quốc tế thường nhằm vào lợi ích của các nước lớn và đồng minh của các nước này. Ở đâu có sự hiện diện và lợi ích của các nước lớn cũng như đồng minh, ở đó có thể xuất hiện các hoạt động KB”. Theo Chính phủ, trong thời gian tới, với xu thế hội nhập quốc tế ngày càng mạnh mẽ, Việt Nam tiếp tục mở rộng và quan hệ đầy đủ, toàn diện hơn với nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có các nước lớn, khi đó các hoạt động KB nhằm vào lợi ích của các nước lớn, các nước có thù địch với các đối tượng KB tại Việt Nam có thể xảy ra và đe dọa nghiêm trọng, trực tiếp đến an ninh, trật tự của Việt Nam.

Bộ trưởng Trần Đại Quang cũng cho rằng: trong điều kiện như vậy, để nâng cao hơn nữa năng lực đấu tranh PCKB, đòi hỏi cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp mà hoàn thiện cơ sở pháp lý về PCKB là một giải pháp trọng tâm, cơ bản. Đánh giá thực trạng quy định của pháp luật hiện hành về PCKB cho thấy: nhìn chung còn tản mạn, rải rác ở nhiều văn bản quy phạm pháp luật khác nhau, hiệu lực pháp lý thấp, chưa đồng bộ, thống nhất; nhiều cam kết quốc tế của Nhà nước ta trong các điều ước quốc tế về PCKB chưa được nội luật hóa để bảo đảm thực hiện các nghĩa vụ của mình. Chính phủ khẳng định rằng: “Tình hình nêu trên cho thấy, việc ban hành Luật PCKB là yêu cầu khách quan, cấp bách, xuất phát từ yêu cầu xây dựng và bảo vệ đất nước trong tình hình mới”.

Cần thống nhất với một số luật, pháp lệnh hiện hành

Có ý kiến cho rằng, trong dự thảo Luật PCKB có một số quy định về khái niệm KB, biện pháp phòng ngừa KB, biện pháp chống KB, tổ chức hoạt động PCKB, quyền hạn của Ban chỉ đạo PCKB, của lực lượng chuyên trách thực hiện chống KB, của người chỉ huy chống KB chưa thống nhất với một số quy định trong Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự, Luật Quốc phòng, Luật An ninh quốc gia, Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản, Pháp lệnh Tình trạng khẩn cấp. Theo Ủy ban Quốc phòng và An ninh (QPAN) của Quốc hội thì còn một số quy định chưa bảo đảm tính thống nhất với một số luật, pháp lệnh như ý kiến nêu trên. “Đề nghị rà soát, cân nhắc kỹ để vừa bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống pháp luật vừa tạo cơ sở pháp lý cần thiết cho công tác PCKB trong tình hình hiện nay” – Ủy ban QPAN của Quốc hội nêu rõ.

Diễn tập phòng, chống khủng bố trên địa bàn thủ đô Hà Nội

Vấn đề nhận được nhiều ý kiến chính là Điều 14 quy định về trách nhiệm, quyền hạn của người chỉ huy chống KB. Cụ thể, có ý kiến cho rằng: “Dự thảo Luật quy định về trách nhiệm, quyền hạn của người chỉ huy chống KB là quá lớn và chưa chặt chẽ, dễ tạo ra sơ hở dẫn đến lạm dụng quyền hạn, vi phạm pháp luật”. Chủ nhiệm Ủy ban QPAN của Quốc hội Nguyễn Kim Khoa cũng cho biết: đa số ý kiến của Ủy ban QPAN tán thành với ý kiến trên và cho rằng: “Người chỉ huy chống KB có quyền quyết định áp dụng một số biện pháp được quy định tại khoản 2 Điều 29 là khó khả thi, không phù hợp với vị trí chỉ huy của mình, đồng thời không thống nhất với các quy định hiện hành về thẩm quyền quyết định áp dụng các biện pháp đặc biệt trong tình trạng khẩn cấp, thẩm quyền quyết định áp dụng các biện pháp cần thiết khi có nguy cơ đe doạ an ninh quốc gia nhưng chưa đến mức ban bố tình trạng khẩn cấp”. Ủy ban QPAN của Quốc hội cho rằng: “Người chỉ huy chống KB là người tổ chức, chỉ huy lực lượng trực tiếp thi hành nhiệm vụ chống KB, nên thẩm quyền của người chỉ huy phải bảo đảm phù hợp với nhiệm vụ, quyền hạn của lực lượng thuộc quyền”.

H.Vũ (ĐĐK).